Einde grafische groepen in zicht – 5 Thieme bedrijven failliet, 4 in de verkoop

thieme.jpegEnige decennia geleden was het populair om opgekochte grafische ondernemingen onder één groepsdirectie te plaatsen. Schaalgrootte voordelen op corporate niveau zouden de kosten per lokale vestiging laag houden. Kostenposten als administratie, automatisering, innovatie en marketing zouden het mogelijk maken om de operaties tegen zo laag mogelijke kosten te laten slagen in verkoop en productie.

Die opzet is in ons land nu zoveel keren mislukt, dat het einde van de grafische groepen oude stijl een feit is geworden. Gisteren werd bekend dat Thieme 5 van haar bedrijven gaat sluiten, een verlies van ruim 200 arbeidsplaatsen. Mark van de Kallen, vele jaren het boegbeeld van Thieme heeft aangekondigd per onmiddellijk als algemeen directeur te zullen aftreden. Al eerder verlieten diverse kopstukken de onderneming, waaronder de financieel directeur Theo Vermeulen en de directeur van Central Station Crossmedia Solutions Albert Noppen, die eerder ook al directeur was van alle digital printing activiteiten binnen Thieme. Vanaf maandag wordt de directie gevoerd door Herman Hovestad. Welke invloed bankier Rabo en/of de commissarissen op het vertrek van van der Kallen heeft gehad, is nog niet duidelijk.

Het faillisement betreft ook de Den Haag Media Groep, een groep bedrijven welke vrij recent aan Thieme werd toegevoegd – directeur was Wim Verhagen. Ook verdwijnt Thieme Amsterdam, Thieme Rotatie in Nieuw Vennep, Ploeg Communicatie en Drukkerij Groen in Leiden. Vier andere bedrijven worden verkocht, waarme het aantal Thieme bedrijven dus met 9 daalt. Daarnaast zullen activiteiten van diverse bedrijven worden samengevoegd. Of daarmee het aantal ontslagen blijft ‘beprekt’ tot de huidge 200, is nog niet bekend. Al eerder deed de directie pogingen met zogenaamde front- en backoffices te komen tot de integratie van vooral de ontwerp- en prepress activiteiten. De integratie van de druk- en print activiteiten is daarna te langzaam verlopen.

Een te logge structuur vanuit de holding is doorgaans één van de oorzaken waardoor lokale vestigingen eigenlijk helemaal niet flexibel en marktgericht kunnen opereren. De opgelegde beleidskaders vanuit het ‘hoofdkantoor’ zijn eerder een belemmering dan een verlichting om de dagelijkse gang van zaken zo operationeel en marktgericht mogelijk te kunnen uitvoeren. Al eerder bleken dergelijke contructies niet te werken binnen diverse grafimedia groepen in ons land.

Lees verder bij GW.

Tags: ,

14 Responses op “Einde grafische groepen in zicht – 5 Thieme bedrijven failliet, 4 in de verkoop”

  1. Richard van Hoorn 13 februari 2010 op 20:52 #

    Prima analyse, ik denk ook dat de tijd van grote centraal geleide grafische groepen hiermee voorbij is. De coördinatiekosten blijken steeds weer niet op te wegen tegen de schaalvoordelen.

  2. Henk Gianotten 16 februari 2010 op 22:41 #

    Ik vind de conclusie (zoals in de kop van deze bijdrage) niet juist.
    Er zijn zeer succesvolle groepen die goed opereren.
    Denk aan Quad Graphics of Arvato. Meestal strategische groei en het succes wordt in sterke mate bepaald door de combinatie van leiderschap, attitude en product focus.
    In het Duitse managementblad Brandeins worden dergelijke bedrijven uitvoerig beschreven. In de meeste gevallen zijn het uiterst gemotiveerde ondernemers die hun tent goed kennen en in een redelijk tempo groei realiseren en slechts beperkt afhankelijk zijn van externe financiers. Slechte bedrijven gauw (voor een prikkie) kopen vind er meestal niet plaats. Groei is blijkbaar gebaseerd op een duidelijke strategie.
    De andere groepen zijn soms te snel en te wild gevormd waarbij de banken het voor het zeggen hadden. Zonder de financiële crisis en de economische crisis hadden die groepen het wellicht gered.
    In Duitsland vind je ze naast elkaar. Zeer succesvol en bedroevend slecht.
    Eén land, één markt en toch zulke grote verschillen.
    Brandeins stelt dat flexibiliteit essentieel is voor succes. Groot en flexibel gaat goed samen en resulteert dan in succes. Grote groepen zouden ook zo flexibel moeten kunnen zijn.
    Klein en inflexibel leidt overigens ook tot vergelijkbare drama’s.
    Absoluut gezien kleiner, relatief gezien even erg.
    De beide crisissen hebben grote negatieve invloeden op vrijwel alle drukkerijen. Dus op groepen en op individuele bedrijven, groot en klein.
    Ik wil hier geen oordeel geven over de Thieme groep.
    Maar hun problemen bewijzen – volgens mij – niet dat grafische groepen géén toekomst hebben.
    Wellicht krijgen we daar binnenkort meer zicht op zodat we de juiste conclusies kunnen trekken.

  3. Herman Hartman 18 februari 2010 op 09:53 #

    Ik kan me niet anders dan aansluiten bij Henk. We weten nog te weinig van de cumulatie van oorzaken bij de Thieme groep die hebben geleid tot de huidige situatie om een zo algemene conclusie te rechtvaardigen als dat een grotere grafische groep geen meerwaarde heeft in Nederland en er blijven ook nog de nodige Thieme bedrijven in de markt die met elkaar nog steeds een behoorlijke hoeveelheid klanten bedienen dus deze drukkerijgroep is vooralsnog nog steeds een dominante factor maar laat door de huidige omstandigheden tegelijkertijd ruimte voor ander groepen of samenwerkingsverbanden.
    Als je gaat denken over oude stijl nieuwe stijl zijn er wel een paar vragen die moeten worden opgelost.
    De vraag is hoe zo’n groep idealiter moet zijn opgebouwd en of je bij zo’n groep het zwaartepunt kunt leggen bij de afzonderlijke vestigingen die ieder een eigen omzet- en winstverantwoordelijkheid hebben en zo ook elkaars concurrenten vormen en bovendien erg gericht zijn op korte termijn resultaten. De lange termijn strategie van zo’n groep moet duidelijk zijn daarbij zullen er soms ook strategische keuzes moeten worden gemaakt om deelmarkten links te laten liggen. We zien om ons heen de drukwerkmarkt veranderen waarbij ook internationale spelers een graantje meepikken en het aanbod aan drukwerk via internet aanbieders groeit. Een stevige merknaam met landelijke of grensoverschrijdende bekendheid kan dan van belang zijn. De tendens bij grote opdrachtgevers inclusief de overheid om drukwerkpakketten aan te besteden vraagt om samenwerkingsverbanden of drukkerijgroepen die op zo’n tender kunnen inschrijven dus er is ook in de toekomst genoeg reden om een drukkerijgroep te formeren of in stand te houden.

  4. Ed Boogaard 18 februari 2010 op 15:16 #

    Henk als Herman benadrukken terecht het belang van een strategie voor het succesvol opereren van een grafische groep.
    In de jaarverslagen (vanaf jaar 2003 beschikbaar op de Thieme website) is de missie steeds gelijk gebleven: ‘Thieme Grafi Media Groep staat opdrachtgevers als kwaliteitsbewuste partner terzijde bij het realiseren van communicatieoplossingen.’
    Onder het kopje ‘Strategie’ heeft sinds 2003 ‘optimalisering’ steeds een rol gespeeld: aanvankelijk bij het optimaliseren van de ‘sterke’ of ‘leidende’ positie, later (m.i.v. 2007) ‘de optimalisering van de bedrijfsprocessen’. Vanaf dat moment wordt ook ‘de groei van omzet en resultaat’ nadrukkelijk genoemd.
    De sturing op interne cijfers kreegt dus grotere prioriteit. In het Komori magazine OnPress (#63, drupa 2008, zie http://bit.ly/cBQOWP) vertelde Mark van der Kallen hoe de volledige groep van uur tot uur werd gemonitord: ‘We know what is happening all the time’.
    Aan missie, strategie en cijfers ontbrak het dus kennelijk niet.

  5. Peter Luit 18 februari 2010 op 15:33 #

    Zinvolle discussie. Nog even geheel los van de situatie bij Thieme is en blijft het voor mij wel een vraag in hoeverre er een noodzaak is tot centraliseren van bepaalde taken, die tegenwoordig maar al te gemakkelijk ook decentraal kunnen. Voor mij blijft de vraag gerechtvaardigd of een ‘vestigings directeur’ die per maand afgerekend wordt op het hoofdkantoor ook een echte ondernemer is, die alle bewegingen voelt en ervaart wanneer hij niet alleen verantwoordelijk is voor het resultaat, maar ook ziet wie er wat binnen alle processen doet…..

  6. Henk Gianotten 19 februari 2010 op 02:29 #

    Volgens mij is de rol van de vestigingsmanager – zoals jij die beschrijft – hier minder relevant. Die rol is voor een deel vergelijkbaar met die van een franchiser. Of met die van een dealer die met prepressdiensten en toegeleverde W2P zijn brood verdient.
    Wat Ed beschrijft is – volgens mij – veel belangrijker.
    Je koppelt verschillende systemen en vestigingen en monitor je de productie en resultaten. Tegelijkertijd installeer je nieuwe machines en voer je – met behulp van eigen mensen en externe consultants – een stringente procesoptimalisatie door. Drukstandaards, aan te leveren JDF’s en optimalisering van papierselectie (en andere materiaalverbeteringen en programmareducties van bv 4-kleureninkt) resulteren in een geweldige verkorting van de inrichttijden, vermindering van inschiet en dus vergroting van de capaciteit. In een groeimarkt kun je die extra capaciteit wellicht verkopen.
    Met de omzetteruggang in de gehele grafische industrie valt zo’n bewuste capaciteitsuitbreiding echter nauwelijks te vullen.
    Tegelijkertijd zie je dat sommige andere drukkers het erg goed doen. Die gaan dezelfde route en optimaliseren dezelfde processen met veelal ook nieuwe machines. Ze zijn zelfstandig of deel van een van de groepen die hier onbesproken bleven.
    En als laatste – maar niet onbelangrijk fenomeen – zie je de W2P internet(gang)drukkers hun systemen vervolmaken en de drukkerij eveneens optimaliseren. Ook daar komt veelal capaciteit bij en ook dat heeft grote invloed op het aanbod en vooral op de agressiviteit van de verkoop.
    In die omgeving moeten individuele bedrijven en de onderdelen van groepen opereren.
    Cijfers en kennis zijn daarbij heel belangrijk. De attitude van de organisatie (wordt sterk bepaald door de leider/leiding) is dan héél erg belangrijk.
    Denk ik.
    Niets doen is overigens géén optie.
    Elke onderneming zal de processen moeten optimaliseren, apparatuur moeten vernieuwen, mensen moeten om- of bijscholen en de markt beter verkennen. Wie dat niet doet, hoeft géén afdeling op te heffen of mensen te ontslaan. Die kan de tent beter meteen sluiten.
    Overigens, zagen jullie het FD van woensdag j.l. met daarin een analyse over de Thieme groep?

  7. Henk Gianotten 19 februari 2010 op 19:46 #

    Het bewuste artikel in het FD was van dinsdag 16 februari en daarin werden uitspraken van Roland Verheijen van OPC en Richard van Hoorn aangehaald. De kop is “Drukker Thieme kon geen eenheid smeden”. De tussenkop luidt: “Bedrijf heeft geen kans gezien om de schaalvoordelen van een grote organisatie goed te benutten”.
    Ik vermeldde eerder dat het artikel woensdag j.l. was gepubliceerd. Dat klopte dus niet.

  8. Ed Boogaard 19 februari 2010 op 21:07 #

    In het FD van 18 februari ging de krant nog wat dieper in op de kennelijke oorzaken van de toestand bij de Thieme Grafimedia Groep. “De drukkersgroep heeft een beperkte solvaibiliteit en kan zich daarom geen verliezen veroorloven. De bedrijfsvoering is in hoge mate afhankelijk van de cash-flow.”
    Ik dook opnieuw in de jaarverslagen van Thieme, en vond de volgende solvabiliteitspercentages: 17,6% (2002), 14,9% (2003), 16% (2004), 18% (2005), 19,4% (2006), 17% (2007) en 14,7% (2008). En mijn boekhouder zegt dat ongeveer 30% gezond zou zijn.
    Verder tref ik alleen absolute cashflowcijfers aan. Tot en met 2007 gaan die vergezeld van de formule: “Het bedrijfsresultaat voor rente en belastingen (EBIT) (…) [en is] ruim voldoende om aan alle
    verplichtingen te voldoen.” Het jaarverslag over 2008 vermeldt: “Voorts zijn door een financier voorwaarden gesteld aan te behalen ratio’s, zoals ‘total net debt/ebitda’ ratio en een ‘interest coverage’ ratio. Per jaareinde zoldeed de venootschap niet volledig aan de gestelde ratio’s. Inmiddels is door de huisbankier hiervoor een waiver verstrekt.” Ik begrijp niet half wat hier staat, maar het klinkt niet helemaal goed. Iemand suggesties?

    Tenslotte nog een tekst die toevallig mijn aandacht trok in het jaarverslag 2008:
    “Eind 2004 heeft Thieme GrafiMedia Groep aan een der directieleden opties toegekend op 407,6 nieuw uit te geven aandelen A in het kapitaal van Thieme GrafiMedia Groep. De looptijd is vijf jaar en heeft de uitoefenprijs bedraagt €184 per aandeel.”
    Dat was dus net op tijd….. ?!

  9. Hans Schoolenberg 20 februari 2010 op 01:51 #

    Het feit dat de zaak permanent gemonitord wordt is op zich niet een garantie, als men niet weet waar opte sturen is al die monitoring voornamelijk impression management. Als ik de jaarverslagen lees dan zie ik wel iets staan bij het kopje Strategie. Vel te maken met een strategische doelstelling heeft het echter niet. Het is meer de uitwerking van de begroting.

    Er zijn natuurlijk allerlei oorzaken voor dit grote fiasco. Belangrijk in de eerste plaats dat de groei niet alleen organisch was maar bovenal verkrege ndoor acquisitie. Acquisitie van vooral in stervensnood verkerende bedrijven die gekocht werden met vooral veel vreemd kapitaal. Hoe goedkoop je ze ook verwerft. Het slechtdraaiende verworden bedrijf zal ineens dermate veel rendement dienen te make ndat het ook haar aankoop financiering in 3 tot 5 jaar kan terugverdienen. Lukt dat niet dan dendert disproportioneel liquiditeit en solvabiiteit ( het vermogen om aan je schulden te voldoen) terug.

    Ook hier lijkt vooral de visie van omzet de inexplicite stragie geweest te zijn. Een visie die we veel zien bij mensen met een verkoopachtergrond. Het verschil – of het verzuim om verschil te maken – tussen verkoop- en orderrendement is dan fnuikend.

    Inmiddels weten we dat het geen 5 bedrijven zijn die failliet zijn maar minimaal negen. Dar zal het niet bij blijven constateer ik met spijt.

  10. Henk Gianotten 16 maart 2010 op 01:42 #

    Vandaag lees ik in Deutscher Drucker dat de Duitse drukkerij Thieme ook Insolvenz heeft aangevraagd. Hoewel de Nederlandse en Duitse tak niets met elkaar te maken hebben is het wel toevallig. Overigens gaat het de printerboer Thieme in Duitsland wel goed. Zij bedrukken o.a. glazen douchedeuren en bewerkt voordeurglas en die business zou – ondanks de bouwellende – nog redelijk lopen.

  11. Henk Gianotten 24 maart 2010 op 01:25 #

    Op 16 februari schreef ik dat – volgens mij – er zeer succesvolle drukkerijgroepen opereren. Mijn Duitse voorbeeld was de Arvato groep. De druk- en mediaservicepoot van Bertelsmann. Vandaag kreeg ik het jaarverslag (beeldschone PDF) en vanavond las ik dat diverse Duitse bladen enthousiaste berichten melden over deze groep.
    “Der Medien- und Kommunikationsdienstleister Arvato hat vor allem aufgrund reduzierter Auftragsvolumina und Kundeninsolvenzen das Umsatzniveau des Vorjahres leicht verfehlt; auch das Operating Ebit gab nach. Der Umsatz betrug 4,8 Mrd. Euro, 3,3 % weniger als im Jahr zuvor (5 Mrd. Euro), und das operative Ergebnis 345 Mio. Euro nach 369 Mio. Euro im Vorjahr (- 6,5 %). Die Umsatzrendite lag bei 7,1 % (Vorjahr: 7,4 %)”.
    Dat is natuurlijk – gezien de drama’s bij Quelle en Karstadt – een geweldig resultaat.
    3,3% minder en toch nog 7,1% rendement op de omzet halen.
    Ik ga morgen verder lezen maar dit wordt spannende lectuur.

  12. Henk Gianotten 10 november 2010 op 00:52 #

    Ik meldde destijds dat de Duitse Thieme drukkerij (geen relatie met de Nederlandse Thieme groep) Insolvenz had aangevraagd. Vandaag meldt DD (www.print.de) dat het Thieme bedrijf is gered en overgenomen door 2 Duitse drukkerijeigenaren. Dat is mooi. Die eigenaren hebben (niet heel toevallig) elk een toppositie bij de grootste W2P-drukker Flyeralarm. De ene zit bij Flyeralarm, de W2P-verkoop, IT- en binderijorganisatie die Duitse (en Zwitserse en Oostenrijkse en Nederlandse) klanten van veel drukwerk voorziet. De ander zit bij de drukker. De drukkerijpoot (inclusief prepress in de vorm van CTP-installaties) is in handen van Flyeralarm én Schleunungdruck. Dat bedrijf heet Mainfranken en ligt op hetzelfde perceel als het Flyeralarm hoofdkantoor. Schleunungdruck is dus zeer nauw verweven met Flyeralarm en vandaar dat iemand van Flyeralarm en die Schleunungdruck man (dus beide bedrijven) samen de redding van het Duitse Thieme realiseren.
    Flyeralarm en de partnerbedrijven hebben nu bijna 20 KBA drukpersen (héle grote en minder grote machines) en bijna 20 Heidelberger drukpersen (waaronder twee 10-kleuren 100×140 inclusief Prinect Inline Inpress Control voor inline spectraalmeting en kleurcontrole!) en zouden ook de zeer recente persen van Thieme gebruiken om hoogkwalitatief drukwerk te vervaardigen. Het werk van Thieme lijkt niet op dat wat wij van de standaardklussen van Flyeralarm kennen.
    Kennelijk zien ze dat segment ook als zeer interessant.
    Of wellicht had Thieme eerder de verkoopfaciliteiten van Schleunung moeten hanteren.
    Schleunungdruck heeft namelijk een W2P-drukkerij waar ook een substantieel deel gewoon handelsdrukwerk wordt gemaakt.
    Waar men de bestanden voor de klant maakt, corrigeert en alle services biedt die je (in eerste instantie) niet bij W2P verwacht. W2P in de breedste vorm.

  13. Henk Gianotten 22 november 2010 op 23:40 #

    Het valt mij op dat enkele ex-Thieme mannen van de ICT, PoD en MOM (Marketing Operations Management) weer zeer actief zijn en deals sluiten met grote internationale partijen. Neem Scalegraders van Albert Noppen en Harry Wildschut. Zij trokken nog enkele andere ex-Thiemers aan en trachten een positie te verwerven op de markt van advies en uitvoer van Marketing Executie. Harry werd RM of Register Marketeer en de club sloot onlangs een mooie deal met HH Associates. Vroeger waren dat gewoon Print Management mannen. Nu werpen ze zich op als ‘multi channel’ experts die over alle media adviseren en zelfs adviezen schijnen te willen geven aan corporate klanten over alle aspecten van MRM. Scalegraders kan de HH-mannen over het MRM-deel waarschijnlijk goed informeren. Kennis en ervaring op dat gebied hebben ze de afgelopen jaren verzameld. Toch wel leuk om te constateren dat de Thieme groep destijds deals maakte met R.R.Donneley, indirecte links had met Kobalt en de oude Thieme makkers nu (zoals Albert en Harry) deals sluit met HH.
    RRD, Kobalt en HH werden gevreesd en (heel soms niet terecht) gehaat vanwege hun prijs- en betalingspolitiek. Procesoptimalisatie en winstoptimalisatie schrijft men bij RRD en HH met grote letters. Ik ben benieuwd hoe zo’n deal met Scalegraders uitpakt. De drama’s van de Thieme groep zijn soms bizar, de nieuwe verbindingen ongewoon en soms zelfs uitdagend.
    Denk ik.

  14. Henk Gianotten 23 november 2010 op 13:12 #

    Ja, correct. Ik spelde Donnelley hierboven fout. Moet met 2xn en 2xl zijn! Oeps! En dat voor een bedrijf waar ik zelfs nog 5 dagen (!) heb gewerkt.

Geef een reactie